Cara Beli Saham: Panduan Beli Saham Bursa Langkah demi Langkah

Read in English

Panduan ini untuk anda yang sudah ada akaun trading, atau baru nak buka, dan mahu letak order beli pertama tanpa silap. Kalau anda masih menimbang sama ada nak melabur atau tidak, mulakan dengan panduan saya tentang cara mula melabur saham di Bursa Malaysia.

Panduan ini hanya fokus pada order itu sendiri: cara meletakkannya, memantaunya dan proses settlement. Saya uruskan order seperti ini untuk klien setiap hari di Malacca Securities. Kebanyakan masalah pelabur kali pertama berlaku pada beberapa langkah yang sama, jadi saya akan tunjukkan satu per satu sepanjang panduan ini.

Apa yang Anda Perlukan Sebelum Membeli

1. Akaun trading dengan broker saham. Di sinilah anda meletakkan order, contohnya melalui app M+ Global di Malacca Securities.
2. Akaun CDS yang dipautkan kepada broker tersebut. Bursa adalah scripless, jadi tiada sijil saham. Saham anda dipegang secara elektronik dalam Central Depository System, yang dikendalikan oleh Bursa Malaysia Depository Sdn Bhd. Anda ada satu akaun CDS bagi setiap broker, jadi broker berbeza bermaksud nombor CDS berbeza. Nombor CDS M+ mempunyai 15 digit dan bermula dengan 012-001.
3. Akaun yang ada dana. Anda sama ada deposit wang tunai terlebih dahulu, atau berdagang menggunakan trading limit yang diluluskan oleh broker anda.

Ramai yang tersilap di sini: trading limit bukan duit percuma. Anda tetap perlu bayar jumlah penuh sebelum tarikh settlement.

Cara Letak Order Beli dalam M+ Global

Paparan sebenar mungkin berubah apabila app dikemas kini, tetapi alirannya tetap sama.

1. Cari saham. Dalam app, taip kod saham atau nama syarikat. Sentiasa sahkan kodnya. Sesetengah syarikat ada waran atau sekuriti lain dengan nama yang hampir sama.
2. Pilih Buy. Buka skrin order untuk saham tersebut.
3. Masukkan kuantiti. Semak sama ada ruangan itu meminta lot atau unit. Di Bursa, 1 lot = 100 unit, jadi 5 lot bermaksud 500 saham.
4. Pilih jenis order dan harga. Harga anda mesti mengikut price step Bursa. Jika tidak, app akan menolak order tersebut.
5. Tetapkan validity. Ini menentukan berapa lama order kekal di pasaran (diterangkan di bawah).
6. Semak dan sahkan. Semak saham, kuantiti, harga dan anggaran nilai. Kemudian sahkan dengan apa-apa langkah keselamatan yang diminta oleh app.

Limit Order vs Market Order, dan Validity Order

Saya cadangkan limit order untuk hampir setiap klien baharu. Anda sentiasa tahu jumlah maksimum yang akan anda bayar.

Validity menentukan berapa lama order anda kekal aktif:

• Day order: luput pada akhir hari dagangan jika tidak dipenuhi.
• Good-till-date: kekal dalam barisan sehingga tarikh yang anda pilih, kecuali jika dipenuhi lebih awal.

Semak pilihan validity yang ditawarkan oleh app anda sebelum bergantung padanya.

Selepas anda sahkan, pergi ke skrin order status atau order book dalam app. Anda akan nampak salah satu status ini:

• Queued: order anda sedang menunggu dan belum ada yang match.
• Partially matched: sebahagian lot telah dibeli dan bakinya masih menunggu.
• Fully matched: keseluruhan order telah selesai.

Perkataan sebenar berbeza mengikut app, tetapi inilah tiga situasi yang perlu anda perhatikan.

Bila Order Anda Boleh Match?

Hari dagangan Bursa dibahagikan kepada beberapa sesi:

• Sesi pre-open: order boleh dimasukkan tetapi tidak dipadankan. Apabila pasaran dibuka, order ini dipadankan pada satu harga pembukaan.
• Continuous trading: order dipadankan apabila pembeli dan penjual bertemu.
• Fasa penutupan: pasaran beransur-ansur ditutup untuk hari itu.

Waktu sesi boleh berubah, jadi sahkan jadual terkini di laman web Bursa Malaysia. Jika anda letak order di luar waktu pasaran, app mungkin menyimpannya untuk sesi seterusnya atau menolaknya. Semak status order anda, jangan sekadar mengandaikan.

Selepas Dagangan: T+2, Contract Note dan CDS

1. Semak contract note anda. Broker anda akan mengeluarkan contract note bagi setiap dagangan yang telah match. Ia menunjukkan harga, kuantiti, yuran dan tarikh settlement.
2. Bayar selewat-lewatnya pada T+2. Dagangan Bursa diselesaikan dua hari pasaran selepas tarikh dagangan. Hujung minggu dan cuti umum tidak dikira. Jika anda sudah bayar tunai terlebih dahulu, jumlah tersebut biasanya sudah diasingkan.
3. Sahkan saham sudah masuk ke CDS anda. Selepas settlement, semak portfolio anda dalam app. Anda juga boleh semak penyata CDS melalui Bursa Anywhere.

Kos Satu Dagangan: Yuran Brokerage di Malaysia

Setiap order beli ada tiga kos utama:

• Brokerage: berbeza mengikut broker. Biasanya ia adalah peratusan daripada nilai dagangan, dengan yuran minimum bagi setiap dagangan. Yuran minimum inilah sebabnya dagangan yang sangat kecil lebih mahal dari segi peratusan.
• Clearing fee: 0.03% daripada nilai dagangan, maksimum RM1,000 bagi setiap kontrak.
• Duti setem: RM1 bagi setiap RM1,000 nilai kontrak atau sebahagian daripadanya, maksimum RM1,000.

Contohnya, pembelian RM2,500 dikenakan duti setem RM3, kerana baki RM500 dikira sebagai satu blok penuh. Clearing fee untuk dagangan yang sama ialah RM0.75.

Untuk mengetahui kadar brokerage terkini broker anda, semak jadual yuran yang diterbitkan, lihat dalam app, atau tanya remisier anda. Contract note anda menunjukkan dengan tepat apa yang dikenakan, termasuk sebarang cukai yang berkenaan.

Kesilapan Biasa yang Perlu Dielakkan

• Masukkan unit, bukannya lot. Taip 1,000 dalam ruangan lot bermaksud 100,000 saham. Inilah kesilapan paling mahal yang saya pernah lihat.
• Tetapkan harga limit yang tidak realistik. Harga yang jauh di bawah pasaran hanya akan tersangkut dalam barisan sehingga luput. Salah taip pada harga yang terlalu tinggi pula boleh match pada harga yang langsung tidak anda niatkan.
• Tidak cukup wang untuk settlement. Ingat kos yuran, dan ingat bahawa trading limit tetap perlu dibayar selewat-lewatnya pada T+2.
• Terbeli odd lot tanpa sedar. Sebarang kuantiti bawah 100 unit, atau bukan dalam gandaan 100, boleh menjadi odd lot. Odd lot didagangkan dalam pasaran berasingan yang kurang liquid, jadi lebih sukar untuk dijual.
• Pilih kod yang salah. Waran dan mother share boleh nampak serupa dalam carian, jadi sentiasa sahkan kodnya.
• Anggap dagangan sudah selesai sebab anda sudah tekan confirm. Sentiasa semak status order.

Perkara Utama

• Pastikan anda ada akaun trading, akaun CDS yang dipautkan dan dana yang cukup sebelum letak order.
• Kuantiti di Bursa adalah dalam lot, dan 1 lot = 100 unit.
• Limit order memberi pemula kawalan ke atas harga. Market order pula mengorbankan kawalan harga demi kepantasan.
• Order anda hanya match semasa sesi dagangan. Semak sama ada ia queued, partially matched atau fully matched.
• Settlement adalah pada T+2, dan saham anda akan muncul dalam akaun CDS anda.

Soalan Lazim

1 lot berapa saham di Malaysia?

Satu board lot standard di Bursa Malaysia ialah 100 unit. Jika anda beli 10 lot, anda memiliki 1,000 saham. Kuantiti bawah 100 unit ialah odd lot dan didagangkan dalam pasaran berasingan.

Berapa lama sebelum saham saya muncul dalam akaun CDS?

Saham dikreditkan semasa settlement, iaitu dua hari pasaran selepas dagangan anda (T+2). Anda boleh sahkan perkara ini dalam portfolio app broker anda atau melalui Bursa Anywhere.

Apa yang berlaku jika saya tidak dapat bayar sebelum tarikh settlement?

Broker anda mungkin akan force-sell saham tersebut, dan anda menanggung sebarang kerugian serta caj yang berkaitan. Setiap broker ada terma tersendiri. Jika anda jangka akan kekurangan dana, hubungi remisier anda sebelum tarikh akhir.

Dokumen apa yang diperlukan untuk buka akaun trading?

Rakyat Malaysia biasanya perlukan MyKad dan akaun bank atas nama sendiri. App akan membimbing anda melalui pengesahan identiti secara online, dan akaun CDS anda dibuka serentak dengan akaun trading. Keperluan mungkin berbeza untuk bukan pemastautin, jadi semak dengan broker terlebih dahulu.

Boleh saya batalkan order beli selepas meletakkannya?

Boleh, anda boleh batalkan mana-mana bahagian order yang belum match melalui skrin order status dalam app. Lot yang sudah match tidak boleh dibatalkan dan akan melalui proses settlement seperti biasa.

Jika anda mahu bantuan untuk letak order pertama, atau sekadar mahu seseorang semak sebelum anda tekan confirm, hubungi saya. Saya Dexter Chia, remisier berlesen di Malacca Securities Sdn Bhd. Buka akaun M+ Global anda dengan kod jemputan UBZQ dan anda akan mendapat perkhidmatan remisier peribadi saya tanpa caj tambahan, termasuk panduan pelaburan, idea saham dan pandangan pasaran. Klien baharu UBZQ juga mendapat akses percuma selama 7 hari ke AI Stock Trend Terminal saya di ai.dexterchia.com. WhatsApp saya di +60169059789.

Penafian: Artikel ini hanya untuk tujuan maklumat dan bukan nasihat kewangan. Sentiasa buat kajian sendiri sebelum membuat keputusan pelaburan.

Ingin melabur di Bursa Malaysia atau pasaran AS? Hubungi Dexter Chia, AI Driven Remisier dengan 2,300+ klien di Malacca Securities Sdn Bhd (M+ Global). Kod Jemputan M+ Global: UBZQ | WhatsApp: +60169059789 | Kenapa Pilih Dexter?